MIS 11: Avrupa’da Teknolojik ve Kültürel Bir Dönüm Noktası
Deniz İzotop Aşaması 11 (MIS 11), yaklaşık 424.000 ile 374.000 yıl öncesine denk gelen, Batı Avrupa'daki insan evrimi ve davranışı için kritik bir eşik dönemi olarak kabul edilmektedir. Bu uzun ve nispeten istikrarlı buzul arası dönem, hem teknolojik yeniliklerin hem de erken Neandertallerin (anatomik özellikler olarak) ortaya çıkışına tanıklık etmiştir.
Bu dönemin en dikkat çekici yeniliklerinden biri, daha karmaşık ve standart hale getirilmiş bir yontma tekniği olan Levallois çekirdek teknolojisinin yaygınlaşmasıdır. Kaynaklar, bu teknolojinin MIS 12 buzul döneminden önce kök saldığını, bu zorlu süreci popülasyonlarla birlikte atlattığını ve MIS 11'in elverişli koşullarında kültürel olarak çeşitlendiğini göstermektedir. Araştırmacılar, taş alet toplulukları arasındaki ilişkileri ve teknolojik aktarımı anlamak için kladistik bir yaklaşım olan "üç nesne analizi" yöntemini kullanmışlardır. Bu analiz, çekirdek teknolojilerinin hiyerarşik yapısını çözmede oldukça etkili bir araç olarak öne çıkmaktadır.
Çalışmanın çarpıcı sonuçlarından biri, Avrupa ölçeğinde belirgin bir kültürel endemizmin bulunmamasıdır. Alpler veya Manş Boğazı gibi coğrafi engellere rağmen, kuzey ve güney Avrupa toplulukları arasında önemli bir karışım ve etkileşim olduğu, bunun da yeniliklerin yayılmasını kolaylaştırdığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, bu dönemde ateşin kontrolü, gelişmiş avcılık stratejileri ve kemik alet üretimi gibi bilişsel gelişim belirtileri de artış göstermiştir.
Sonuç olarak MIS 11, Alt Paleolitik’ten Orta Paleolitik’e geçişin yaşandığı, insan topluluklarının yeni çevresel bölgelere adapte olduğu ve Neandertal dünyasının temellerinin atıldığı biyokültürel bir sıçrama noktasıdır.
Kaynak: Rineau, V., García-Medrano, P., Zeitoun, V., Zaragüeta, R., Ashton, N., Arzarello, M., Ollé, A., Lamotte, A., Peretto, C., & Moncel, M.-H. (2026). Technological innovations and regional diversity in Western Europe at ca. the MIS 11 threshold: a cladistic approach. Quaternary Science Advances, 21, 100314. https://doi.org/10.1016/j.qsa.2026.100314
Yorumlar