Hassuna

Aşağı Pınar

Doğu Avrupa'da Üst Paleolitik Çağ

Orta Paleolitik Çağ Toplulukları

Neandertal İnsanıyla Bir İlişkimiz Var Mıydı?

Mousterien Kültürü

Neandertal Zekası

Büyü; Paleolitik Çağ'da "İnanç"

Anadolu'da insanın ilk zamanları: Kaletepe

Kaletepe Deresi 3 Paleolitik Çağ Buluntuları

Slimak, L., B. Dinçer, N. Balkan-Atlı, 2005
"Anadolu'da En Eski İnsan İzleri", Cumhuriyet Bilim Teknik 978: 6-7. [PDF - HTML]

Yatak (Karansıllı) Paleolitik Çağ Buluntuları (kısa)

Yatak (Karansıllı) Paleolitik Çağ Buluntuları

Trakya'da Yeni Bulunan Paleolitik Çağ Buluntu Yeri: Yatak

Tekirdağ'da Yeni Bulunan Bir Paleolitik Çağ Buluntu Yeri: Yatak

Boxgrove

Boxgrove, İngiltere'nin güneydoğusundaki Batı Sussex idari bölgesinin merkezi olan Chichester kentinin yedi kilometre doğusunda, büyük kum ve çakıl ocaklarının yakınlarındadır. Düzenli olarak kullanıldığı anlaşılan Boxgrove buluntu yeri, günümüzden 524-478 bin yıl öncelerine ait, yaklaşık 103 yıllık kesintisiz iklimsel ve çevresel değişimlerle birlikte insan kültürüne ait önemli izleri de yansıtmaktadır.

Bir uçurumun yakınlarında bulunan buluntu yeri, Alt Paleolitik Çağ'da avcılık ve beslenmeyle ilgili önemli bilgiler sağlamıştır. Boxgrove, tüm dünyada Orta Pleistosen'e ait buluntu yerleri içinde, omurgalı ve omurgasız faunası oldukça iyi araştırılmış yerlerden birisidir. 1960lı yıllardan bugüne dek Alt Paleolitik araştırmacıları arasında, o dönemler için avcılığın temel besin elde etme yöntemi olduğu teorisi giderek daha az taraftar bulmaktaydı. Avcılık yerine, "leş sıyırma" öneriliyordu. Ancak bir su çukurları dizisi ve bir uçurumun yakınlarında bulunan Boxgrove, yaklaşık yarım milyon yıl öncelerinde de insanların avcılık yapabileceğini göstermiştir.

Yarımburgaz Kazıları Işığında Orta Pleistosen'de Doğal Çevre

Arkeoloji Jeofiziği; Manyetik Yöntem

Çanak Çömlek; (Seramik) Yapımı ve Özellikleri

1. Çanak Çömleğin Arkeologlar İçin Önemi

Kil kökenli maddelerden yapılan kap kacaklar genel olarak üçe ayrılmaktadırlar. Türkçe’de ilkel yöntemlerle yapılmış ve sırlanmamış olanlar, genel olarak, “çanak çömlek”; çanak çömlek gibi düşük ısıda fırınlanmış ama sırlanmış olanlar “seramik” (batı dillerinde “seramik” ya da “keramik” fırınlama ya da yapım tekniğine bakılmaksızın çanak çömleği de içeren bir kavram olarak kullanılmaktadır); ergime derecesine dek ısıtıldıktan sonra camsı bir yapıya sahip olanlar ise –sırlı olsun olmasın- “porselen” olarak tanımlanmaktadır.

İnsan kap kacaklarını kilden yapmaya ve ateşte pişirerek bugünlere kadar ulaşmasını sağlamaya Neolitik Çağ’la birlikte başlamış olsa da kil, ilk olarak Neolitik Çağ’dan daha önce, yaklaşık 22 bin yıl önce, Üst Paleolitik Çağ’da bir takım heykelciklerin yapılması için insanlarca kullanılmaya başlanmıştı. Kil Neolitik Çağ’la birlikte yalnız çanak çömlek yapımında değil mimaride de önemli bir görev üstlendi. Dal örgü duvarların, tabanların, ambarların sıvanmasında, ocakların, sekilerin ve kerpiç duvarların yapılmasında kil kullanıldı. Aynı zamanda heykelcikler, oyun ve sayı taşları ve bazı aletler de çanak çömlek gibi kilden yapılıyordu.

Bu kadar önemli bir nesneden çanak çömlek yapımı yaklaşık 8200 yıl önce Anadolu, Kuzey Suriye ve Kuzey Mezopotamya’da ortaya çıktı ve 2000 yıl gibi insanlık tarihi için kısa bir sürede tüm Eskidünya’ya –bazı istisnalar hariç olmak üzere- yayıldı. Amerika kıtası da bundan yaklaşık 5000 yıl önce Yakındoğu’dakine benzer nedenlerle ama Yakındoğu ve tüm Eskidünya’dan bağımsız olarak çanak çömlek yapımına başladı. Avustralya kıtasının çanak çömlekle tanışması içinse Avrupalılarca işgal edilmesini beklemesi gerekti [Özdoğan 1997: 380].

Çanak çömlek, yazılı belgelerin olmadığı tarihöncesi çağların aydınlatılması için, çok asitli topraklar dışında, hiç bozulmadan kalabilmesi sayesinde, günlük yaşamın, ekonomik durumun, ticaretin, teknolojik düzeyin ve bunlara benzer pek çok şeyin anlaşılmasında arkeologlara en çok yardım eden buluntulardan biridir. Çanak çömlek yapım tekniğine, biçimine ve bezemesine göre topluluklara ayrılır ve bu toplulukların coğrafi ve zamansal dağılımı, mutlak tarihleme yapılamayan durumlarda –ve yapılabildiği durumlarda da- işe yarayan “göreli kronoloji”nin oluşturulmasında işe yarar. Çanak çömlek biçimlerinde ve yapımlarında oluşan değişimler, kültürel değişimlerin de yansıtıcısı olurlar. Çanak çömlek buluntuları sayesinde kil analizleri yapılabilir ve kilin kaynağına göre ticaret ve kültürel ilişkiler aydınlatılabilir [Özdoğan 1997: 381-382].

BAY Projesi

2004 yılından beri, Murat Başlar ile birlikte yürütücülerinden biri olduğum Bursa Arkeolojik Yerleşmeleri Projesi'nin sayfası. "Abisi" TAY Projesi'nin desteğiyle oluşturulan yazılı içeriği ve bizzat çektiğim orijinal fotoğraflarıyla, ilk kez bir şehrin bütün tarihöncesi buluntu yerleri bir veritabanında toplanmış oldu.

http://www.bayprojesi.org

Arkeo.org

Arkeoloji ile ilgili genel bilgilerin ve çeşitli bağlantıların bulunduğ site. Tasarımı çok hoş.

http://www.arkeo.org

Cultural Resources Managing Network

Arkeolojiyle ilgili haberlerin ve ilanların bulunduğu site. Daha çok arkeoloji şirketlerinin ilanlarını yayınlayan sitede, iş duyuruları da bulunuyor.

http://www.eculturalresources.com/

The University Museum

Tokyo Üniversitesi Müzesi bülteninin sayfaları. Burada özellikle Suriye'deki Douara Mağarası'nda gerçekleştirilen Paleolitik Çağ araştırmalarıyla ilgili bilgilen içeren makaleler dikkat çekici. Bu bültenin 27. sayısı Japonya'daki avcı toplayıcılarla ilgili ve ilginç.

http://www.um.u-tokyo.ac.jp/publish_db/Bulletin/

Donsmaps

Don Hitchcock'un hazırladığı, Paleolitik Çağ ile ilgili haritaların ve pek çok makalenin bulunabileceği site. Bu sitedeki orijinal görsel malzemeler oldukça iyi hazırlanmış.

http://donsmaps.com/

Archaeologie Online

Dünyadaki her ülke ve arkeolojinin her dönemi ile ilgili bilgilerin, bağlantıların, haberlerin bulunabileceği muhteşem portal. Haber listesine üye olursanız, haberleri düzenli olarak e-posta adresinize de alabilirsiniz. Konulara göre ayrılmış bağlantılar listesi gerçekten mükemmel. Arama özelliğini kullanarak istediğiniz her konuda bilgiye ulaşabilirsiniz. Bağlantılar sadece Almanca değil; pek çok dilde ve hatta Türkçe de bağlantılar mevcut.

http://www.archaeologie-online.de/

Paleolithic Archaeology

Kütüphaneci Lars N. Clement Bertelsen tarafından hazırlanan İran Paleolitik'i ile ilgili oldukça zengin bir site. Sitede haberler ve yeni yayınlanan makalelerle ilgili bilgiler yer alıyor. Sık sık güncellenmesi sayesinde, İran ve Paleolitik Çağ ile ilgili gelişmeler takip edilebiliyor. Çok çok iyi...

http://www.paleolithic-archaeology.com/