Görükle Paleolitik Çağ Buluntuları

Berkay Dinçer

Görükle Paleolitik Çağ Buluntuları

Uludağ Üniversitesi Görükle Kampusu'nda 2008 yılının Mart ayında yine rastlantı sonucu tarafımızdan keşfedilen ve Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nin deneme amaçlı tarım yaptığı tarlalarda bulunan Görükle Paleolitik Çağ buluntuları da, genel olarak Orta Paleolitik Çağ'a ve biraz daha öncesine tarihlenirler. Buluntu yeri, 40º 13’ K 28º 51’ D koordinatlarında, deniz seviyesinden yaklaşık 120 m yüksekliktedir. Bir açık hava buluntu yeri olan Görükle'de, Paleolitik Çağ buluntularının hammaddesi olan türde taşlar da bol miktarda bulunur. Bu alandan kemik buluntular ele geçmemiştir.
Resim: Görükle Paleolitik Çağ buluntu yeri, arkada Uludağ.

Görükle Paleolitik Çağ buluntuları, Şahinkaya Mağarası'ndakiler kadar az olmamakla birlikte, yine de şu ana kadar tespit edilen taş ürünler sayıca çok fazla değildir (67 adet). Buluntuların büyük çoğunluğunu yongalar oluşturur (57 adet). Yongaların yaklaşık yarısı kortekslidir (29 adet). Kalan yongaların büyük kısmı, üretim aşamalarında artık olarak ortaya çıkan küçük parçalardır. Yongalar içinde bir tane déjèté yan kazıyıcı, şimdilik buradan bulunan tek alettir.

Sonuçlar: Bursa'da Paleolitiğin ilk kanıtları

Berkay Dinçer

Sonuçlar: Bursa'da Paleolitiğin ilk kanıtları
Şahinkaya Mağarası'nda  bulunan üç taş buluntunun, düzeltili aletler olmaları, bunların Orta Paleolitik Çağ'a tarihlenmesini kolaylaştırmaktadır. Görükle'de bulunan Levallois çekirdek ve yan kazıyıcı da burada Orta Paleolitik Çağ'a ait buluntuların da olduğunu kanıtlamaktadır. Bununla birlikte, yongaların büyük çoğunluğu ve Levallois olmayan diğer çekirdeklerin durumu da, Yarımburgaz kazısından bilinen (Kuhn et al. 1996) düzeltisiz ve Levallois özelliği olmayan yongalarla benzerlik göstermektedir. Bu, Deneme Tarlası'nda, Yarımburgaz'la çağdaş, Alt Paleolitik Çağ'ın geç ya da Orta Paleolitik Çağ'ın erken bir evresinin de bulunabileceğini aklımıza getirmektedir. Yarımburgaz'da Levallois üretiminin olmadığı (Arsebük 1998b) göz önüne alındığında, Yarımburgaz'dakilere benzer buluntularla birlikte Levallois bir çekirdeğin varlığı, teknolojinin zaman içinde değişimini göstereceği gibi, kuzeybatı Anadolu'da değişik kültürel bölgelere de işaret edebilir.
Resim: Görükle'den Paleolitik taş aletler.

Şahinkaya Mağarası'nın  yasadışı yollarla kazılmış olması, süren tahribattan bu önemli buluntu yerini kurtarabilmek için bir an önce bilimsel bir araştırmanın yapılmasını zorunlu hale getirmektedir. Aksi halde, mağaranın içinde sadece küçük bir alanda korunmuş olabilecek kültür tabakaları da yok edilme riski ile karşı karşıya kalacaktır. İleride gerçekleştirilecek araştırmalar, bu buluntuların Paleolitik Çağ kültürlerinin anlaşılmasındaki katkılarını arttıracaktır. Taş aletlerle birlikte hayvan kalıntılarının da bulunması, mağaranın Paleolitik Çağ arkeolojisi açısından önemini arttırmaktadır.

Photo: Paleolithic Sahinkaya Cave

Sahinkaya Cave (in the rocky hill).
©Photo: Berkay Dincer

Photo: Destruction of treasure hunters in Sahinkaya Cave

Destruction of treasure hunters in Sahinkaya Cave (Bursa).
©Photo: Berkay Dinçer

Photo: Paleolithic stone tools from Gorukle

Paleolithic stone tools from Gorukle.
©Photo: Berkay Dinçer

Photo: Middle Paleolithic find spot of Gorukle-Bursa

Middle Paleolithic find spot of Gorukle (Bursa).
©Photo: Berkay Dinçer

Photo: Levallois core from Gorukle (NW Turkey)

Levallois core from Gorukle (NW Turkey).
©Photo: Berkay Dinçer

Paleolithic Cultures in Bursa (NW Turkey)

Two new Paleolithic sites located in the southern Marmara region of Northwest Anatolia – the Şahinkaya cave and an open air site at the Uludağ University campus, Bursa – are discussed, contributing substantially to the as yet meagre number of archaeologically attested Pleistocene activities in Turkey. The lithic assemblages from the Şahinkaya cave as well as from the Uludağ University campus (Gorukle) prove (at least) Middle Paleolithic activities.

This summary has also been published in
Şahin, M., B. Dinçer, T. Zimmermann, 2009
"Neue Fundlätze des Älteren Paläolithikums bei Bursa in Nordwestanatolien (Türkei)", Archäologisches Korrespondenzblatt 2009/2: 153-162.

Bibliography: Paleolithic Cultures in Bursa (NW Turkey)


This is bibliography of cited references for, Paleolithic Cultures in Bursa (NW Turkey).

Arsebük, G., 1993
"Yarımburgaz, A Lower Paleolithic Cave Site Near Istanbul", Between the Rivers and Over The Mountains, M. Frangipiane, H. Hauptman, M. Liverani, D. Matthiac, M. Mellink (eds.), Roma, Gruppo Editoriale Internazionale: 23-36.

Arsebük, G., 1998a
"A Review of the Current Status of Pleistocene Archaeology in Turkey", G. Arsebük, M. Mellink and W. Schirmer (eds.), Light on Top of the Black Hill, Ege Yayınları, İstanbul: 71-76.

Arsebük, G., 1998b
"Yarımburgaz Mağarası; Pleistosen Arkeolojisi İle İlgili Son Çalışmalara 1997, Gözüyle Özet Bir Bakış", Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 1: 9-25.

Arsebük, G., M. Özbaşaran, 1999
"Pleistocene Archaeology at the Cave of Yarımburgaz in Eastern Thrace/Turkey: Preliminary Results", G. N. Bailey, E. Adam, E. Panagopoulou, C. Perlès, K. Zachos (eds.), The Palaeolithic Archaeology of Greece and Adjacent Areas, British School of Archaeology, Athens: 59-72.

Bar-Yosef, O, A. Belfer-Cohen, 2001
"From Africa to Eurasia - early dispersals", Quaternary International 75/1: 19-28.

Dinçer, B., M. Başlar, 2006
"Bursa'nın Tarihöncesi ve BAY Projesi", http://paleoberkay.atspace.com/turkce/bursaarkeoloji.html, 20.05.2008.

Dinçer, B., L. Slimak, 2007
"The Paleolithic of Turkish Thrace; Synthesis and Recent Results", Turkish Academy of Sciences Journal of Archaeology (TÜBA-Ar) 10: 49-61.

Bizans Duvar Resminde Gelenek ve Yenilik: Kapadokya'da İsa'nın Doğumu ve Çarmıha Gerilişi Sahneleri

Arkeopera Cumartesi Sohbetleri

Bizans Duvar Resminde Gelenek ve Yenilik: Kapadokya'da İsa'nın Doğumu ve Çarmıha Gerilişi Sahneleri

Konuşmacı : Buket Çoşkuner

Tarih: 6 Şubat 2010, Cumartesi
Saat: 16:00

Yer : Arkeopera, Yeniçarşı Cad. Petek Han No: 16/A 34433 Galatasaray, Beyoğlu-İstanbul
Tel : 0 212-249 92 26

Photos: Gobekli Tepe archaeological excavations

A model of excavations conducted at Göbekli Tepe. Photo taken at "12.000 Yıl Önce Uygarlığın Anadolu’dan Avrupa’ya Yolculuğunun Başlangıcı: Neolitik Dönem" Exhibit
©Photo: Berkay Dinçer

Photo: Neolithic female figurine


A Neolithic female figurine from Catalhoyuk. Photo taken in the Museum of Anatolian Civilisations (Ankara).

©Photo: Berkay Dincer

Photo: Catal hoyuk mother goddess




A Neolithic female figurine from Catalhoyuk. Also known as mothergoddess. Photo taken in the Museum of Anatolian Civilisations (Ankara).
©Photo: Berkay Dincer

Photo: A Neolithic house from Catal Hoyuk

A house with plastered bull skulls from Catal hoyuk. Photo taken in
Museum of Anatolian Civilisations (Ankara).

©Photo: Berkay Dinçer

From shamans to prophets: birth of religions in the Near East

English abstract of this article is not ready yet. Try automatic translation by Google.

Orta Sudan'da MÖ 6000'den MS 3. yüzyıla kadar Tarihöncesi Yerleşimler

The Desert Villagers. Prehistoric Settlements in Central Sudan from 6000 BC to the 3rd century AD.


Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü Arkeoloji Seminerleri Dizisi:

Çöl Köylüleri: Orta Sudan'da MÖ 6000'den MS 3. yüzyıla kadar Tarihöncesi Yerleşimler


Konuşmacı : Prof. Dr. Isabella Caneva


Tarih: 3 Şubat 2010, Çarşamba

Saat : 17:30


Yer: Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü, Nuru Ziya S. No: 10, Beyoğlu, İstanbul.

Tapınaktan Köye Arslantepe: İlk Tunç Çağı Günlük Yaşamını Yeniden Kurmak için Kullanım İzi Analizlerinin Kullanılması

Arslantepe, from Temple to Village: Use-wear Analysis Implemented to Reconstruct Daily Life in Early Bronze Age.

Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü Arkeoloji Seminerleri Dizisi:

Tapınaktan Köye Arslantepe: İlk Tunç Çağı Günlük Yaşamını Yeniden Kurmak için Kullanım İzi Analizlerinin Kullanılması

Konuşmacı : Dr. Christina Lemorini

Tarih: 3 Şubat 2010, Çarşamba
Saat: 18:30

Yer: Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü, Nuru Ziya S. No: 10, Beyoğlu, İstanbul.

Kelainai/Apamee Kibots'da yeni arkeolojik araştırmalar

Marsyas, Midas et le Méandre. Nouvelles recherches archéologiques à
Kelainai /Apamée Kibots
Marsyas, Midas ve Meander: Kelainai/Apamee Kibots'da yeni arkeolojik
araştırmalar
(Alman Arkeoloji enstitüsü ve Fransız Anadolu Araştırmaları
Enstitüsü ortaklığında)
Organizasyon: Dr. Markus Kohl
Konuşmacılar:
Prof. Dr. Lâtife Summerer: Kelainai, une cité royale (Kelainai, bir
krallık şehri)
Dr.-Ing. Alexander von Kienlin: Apamée, une métropole hellénistique
(Apamee, Hellenistik bir metropol)
Prof. Dr. Askold Ivantchik: Apamée à l´époque romaine (Roma
Dönemi'nde Apamee)
Tarih: 2 Şubat 2010, Salı
Saat: 17:30
Yer : Alman Arkeoloji Enstitüsü, İnönü Caddesi 10, 34437 Istanbul
Tel: +902123937600

Map: Lower Paleolithic sites in Turkey

Map of known Lower Paleolithic sites in Turkey.

©Map: Berkay Dinçer

Map: Paleolithic sites in northwestern Turkey

Map of Paleolithic sites in northwestern Turkey discovered by Berkay
Dincer or research teams included him, from 2000 to 2009.
(not including other Paleolithic sites in the region)

©Map: Berkay Dinçer

Map showing:
  1. Yatak (found by B. Dinçer in year 2000, Lower Paleolithic, Tekirdag)
  2. Balıtepe (found by B. Dinçer in year 2005, Lower Paleolithic, Tekirdag)
  3. Kuşçesme (found by B. Dinçer in year 2005, Lower Paleolithic, Tekirdag)
  4. Çakmaklı (found by B. Dinçer & O. Özbudak in year 2006, Lower-Middle Paleolithic, Istanbul)
  5. Omartepe Sırtı (found by B. Dinçer in year 2006, Middle Paleolithic, Kütahya)
  6. Akçeşme (found by B. Dinçer in year 2007, Lower Paleolithic, Tekirdag)
  7. Şahinkaya Cave (found by M. Şahin & B. Dinçer in year 2007, Middle Paleolithic, Bursa)
  8. Görükle  (found by B. Dinçer in year 2008, Middle Paleolithic, Bursa)
  9. Belen Tepe (found by M. Şahin & B. Dinçer in year 2009, Lower-Middle Paleolithic,Bursa)
  10. Gavurevleri (found by M. Şahin & B. Dinçer in year 2009, Middle Paleolithic, Bursa)
  11. Manyas (found by S. Çağlar & B. Dinçer in year 2007, Middle Paleolithic, Balıkesir)


Publications about those sites:

Dinçer, B., L. Slimak,
2007, "The Paleolithic of Turkish Thrace: Synthesis and Recent Results", Turkish Academy of Sciences Archaeology Journal (TÜBA-Ar) X: 49-61. (YATAK-KUSTEPE-BALITEPE) (more publications in Turkish can be reached on this link: http://paleoberkay.atspace.com/berkaydincer.html)

Dinçer, B., 2008
"Kuzeybatı Türkiye'de Orta Paleolitik Çağ'la İlgili Yeni Keşifler", III. Ulusal Biyolojik Antropoloji Sempozyumu, Ankara (27-29 Ekim 2008). (AKCESME-CAKMAKLI-OMARTEPE SIRTI-GORUKLE-SAHİNKAYA CAVE)

Şahin, M., B. Dinçer, T. Zimmermann, 2009
"Neue Fundplätze des Älteren Paläolithikums bei Bursa in nordwestenanatolien (Türkei)", Archäologisches Korrespondenzblatt 39/2: 153-162. (SAHİNKAYA CAVE-GORUKLE)

Yarimburgaz Caves

Yarımburgaz Caves (lower and upper cave) near Istanbul, Turkey.

©Photo: Berkay Dinçer

Denticulates and notched tools from Yarimburgaz Cave

Stone tools from Yarımburgaz Cave (Istanbul). Notches and denticulates.

Photo taken in the First Humans of Turkey exhibit (Türkiye'nin İlk
İnsanları Sergisi).
©Photo: Berkay Dinçer

Paleolithic of Euphrates River

Lower and Middle Paleolithic stone tools from Euphrates River.
Bifaces, levallois cores and flakes/blades.

Photo taken in the First Humans of Turkey exhibit (Türkiye'nin İlk
İnsanları Sergisi).
©Photo: Berkay Dinçer

Homo erectus skull from Turkey

Homo erectus skull from Denizli-Turkey.

Photo taken in the First Humans of Turkey exhibit (Türkiye'nin İlk
İnsanları Sergisi).
©Photo: Berkay Dinçer

Bifacial hand-axe from Karain Cave

Bifacial hand-axe from Karain Cave (Antalya-Turkey).

Photo taken in the First Humans of Turkey exhibit (Türkiye'nin İlk
İnsanları Sergisi).
©Photo: Berkay Dinçer