Bifacial hand-axe from Karain Cave

Bifacial hand-axe from Karain Cave (Antalya-Turkey).

Photo taken in the First Humans of Turkey exhibit (Türkiye'nin İlk
İnsanları Sergisi).
©Photo: Berkay Dinçer

Türkiye'nin Tarihöncesinden Bir Kesit

Yayın bilgileri:
Dinçer, B.,
 2004, "Türkiye'nin Tarihöncesinden Bir Kesit", Bilim ve Gelecek 5: 10-12

Türkiye'nin Tarihöncesinden Bir Kesit

Berkay Dinçer

Türkiye’de düzenlenen bilimsel etkinlikler içinde çok önemli bir yere sahip ve artık gelenekselleşmiş olan Uluslararası Kazı, Araştırma ve Arkeometri Sempozyumu’nun 26’ncısı bu yıl 24-28 Mayıs tarihlerinde, Konya’da, Selçuk Üniversitesi’nin ev sahipliğinde, gerçekleştirildi. 1979 yılında 38 bildirinin sunulduğu ve o yıldan sonra kesintisiz olarak her yıl yapılan sempozyumun bu yılki programında 251 bildiri vardı. Bu rakamdan yola çıkarak son 25 yılda Türkiye arkeolojisinin, en azından araştırma sayıları bakımından, altı kat büyüdüğünü söyleyebiliriz. 2003 yılında Türkiye topraklarında 97 yüzey araştırması ve 235 kazı gerçekleştirildi. Ancak kazı ve araştırma alanlarını bir haritaya yerleştirdiğimizde, Türkiye’nin üç basamaklı arkeolojik araştırma rakamlarının, coğrafyasının büyüklüğüyle aynı oranda çok olmadığını görebiliriz.

Günümüzde, tüm dünyada halkların ilgisi yoğun bir biçimde, uygarlığın doğduğu topraklara, dolayısıyla Türkiye’nin geçmişine de yöneliyor. Türkiye’de de insanlar Türkiye’nin kültür tarihine meraklanmaya başladılar. Oysa günümüzde Türkiye’nin, en azından tarihöhcesi arkeolojisiyle ilgili olarak, hakkında hiçbir şey bilmediğimiz bölgeleri, hakkında “az çok” bilgi sahibi olduğumuz bölgelerinden çok daha fazla. Evrim sürecinde Afrika’dan yola çıkıp tüm dünyaya yayılan atalarımızın ilk uğradığı yerlerden biri olan Türkiye’de, Paleolitik Çağ’dan Osmanlı’ya kadar kültür tarihinin tüm süreçleri hakkında ayrıntılı bilgiye sahip olduğumuz tek bir bölge bile yok. Bugün için sahip olduğumuz arkeolojik bilgi,

Mousterien Kültürü

Anadolu'da insanın ilk zamanları: Kaletepe

Türkiye'de Pleistosen (Paleolitik Çağ) Arkeolojisi

Türkiye'de Pleistosen (Paleolitik Çağ) Arkeolojisi (G. Arsebük'ün yazıları ışığında)
[İçindekiler]

• 1. Giriş: Türkiye'de Paleolitik Çağ Arkeolojisi
• 2. Pleistosen Arkeolojisi Araştırmaları
• 2.1. Türkiye'de Paleolitik Araştırmalar Tarihçesi
• 2.2. Türkiye'de Pleistosen/Paleolitik Çağ Araştırmaları
• 2.3. Paleolitik Çağ'ın Dönemlerine Göre Türkiye'nin Durumu
• 2.3.1. Türkiye'de Alt Paleolitik Dönem
• 2.3.2. Türkiye'de Orta Paleolitik
• 2.3.3. Türkiye'de Üst Paleolitik ve Epi-Paleolitik/Mezolitik Çağlar
• 3. Türkiye Pleistosen Arkeolojisinin İki Önemli Buluntu Yeri
• 3.1. Karain Mağarası
• 3.2. Yarımburgaz Mağarası
• 4. Sonuç: Türkiye'de Paleolitik Çağ Arkeolojisinin Durumu

Kaynakça
Paleolitik'le ilgili her şey


Bu yazıyı kaynak göstermek için:
Dinçer, B.,
2000 "Türkiye'de Pleistosen (Paleolitik Çağ) Arkeolojisi", PALEOBERKAY ARKEOLOJİ SİTESİ, 31.01.2000.

Bu yazıyı PDF olarak görüntüleyin ve/veya indirin.

3.1. Karain Mağarası

Karain Mağarası Türkiye'de en uzun süredir araştırılan Paleolitik Çağ buluntu yeridir. 
Antalya'nın yaklaşık 30km. kuzeybatısında olan ve Türkiye'de şimdilik bulunan tek fosil insan (Neandertal) kalıntısının bulunduğu yer olan Karain Mağarası [Arsebük 1999:45], doğal bir mağaradır ve şimdiki deniz düzeyinden yaklaşık 650m. yüksekliktedir. Karain'deki kazılar yaklaşık 55 yıl önce Kökten tarafından başlatıldı ve bazı aralıklarla günümüze dek sürdü. Kökten'e göre Karain'de sekiz tabaka (I-VIII) ve bu tabakalarda 13 evre (A-M) bulunmaktadır.
Resim: Karain Mağarası'nda bulunmuş elbaltası (iki yüzeyli).

I. tabakanın A ve B evreleri klasik, ilktarih ve tarihöncesi dönemin sonunu temsil etmektedir. II. tabakanın dört evresi (C-D-E-F) Üst Paleolitik Çağ'ı, III. tabakanın G-H evreleri Orta Paleolitik Çağ'ı, IV. tabaka Anadolu'ya özgü bir taş işleyimini, V tabaka kısır bir dönemi, VI. Tabaka Mindel-Riss buzularasındaki Anadolu'ya özgü bir tür yonga işleyimini, VII. tabaka VI benzeri bir dönemi ve VIII. tabaka da eski bir yonga işleyimini temsil etmektedir [Arsebük 1995:20-21]. Karain'in Orta Paleolitik Çağ tabakasından Electron Spin Resonance (ESR) yöntemiyle elde edilen tarihler GÖ 160.000-60.000 tarihlerini vermektedir. Alt Paleolitik Çağ'da ise Clacton türü yongalar ve Tayac benzeri bir taş işleyiminin olduğu bilinmektedir [Arsebük 1998a:43]. Ancak yapılan son kazı çalışmaları Kökten'in tabakalanmasını değiştirecektir [Arsebük 1999:45].

Bu makalenin bütün bölümleri